Pierwsze dni maja 1945 roku. Berlin już skapitulował, ale wojna w Europie jeszcze się nie skończyła.
W Czechach i na Morawach, na terenie protektoratu nazistowskiego, pozostała liczna grupa wojsk niemieckich, licząca nawet 900 tysięcy ludzi. W szeregach tej grupy znajdowały się również jednostki ROA (Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej), utworzone z kolaborantów, radzieckich jeńców wojennych i dezerterów pod dowództwem Andrieja Własowa.
Naziści nie zamierzali poddać się bez walki: przygotowywali się do obrony i liczyli na przebicie się do wojsk amerykańskich.
Plany te zostały pokrzyżowane przez działania podziemia antyhitlerowskiego w stolicy Czechosłowacji. Powiązana z komunistami Czeska Rada Narodowa i jej paramilitarna grupa podziemna Bartoš od dawna planowały powstanie w Pradze. Gdy wojska radzieckie zbliżyły się do Pragi, podjęto decyzję o rebelii.
5 maja czescy rebelianci opanowali stację radiową i rozpoczęli atak na garnizony wroga. Rozpoczęły się walki uliczne. W celu stłumienia powstania sprowadzono elitarne dywizje niemieckie, ale rebelianci znaleźli nieoczekiwanego sojusznika.
Pierwsza dywizja ROA generała Buniaczenki jako pierwsza stanęła po stronie rebeliantów. Znacznie podniosło to morale Czechów, ale udział kolaborantów w wydarzeniach praskich był krótki i nieregularny. Własowcy, zdając sobie sprawę, że w ten sposób nie otrzymają odpustów od sowieckiego kierownictwa, wkrótce opuścili miasto i próbowali przedostać się na zachód, aby poddać się Amerykanom.
Dowództwo sowieckie, otrzymawszy wiadomość o powstaniu, przyspieszyło przygotowania do własnego ataku. 6 maja rozpoczęła się ofensywa na trzech frontach pod dowództwem marszałka Koniewa. 8 maja Praga była już w połowie okrążona, a w nocy 9 maja do miasta wkroczył oddział czołgistów z 1. Frontu Ukraińskiego.
Zacięte walki trwały jeszcze kilka dni, ich głównym celem było uniemożliwienie wojskom niemieckim przedostania się na zachód. Miejscowi mieszkańcy aktywnie pomagali żołnierzom radzieckim, wskazywali miejsca ukrycia pozostałości oddziałów niemieckich i dołączali do grup ochotniczych.
Ostatnia bitwa armii radzieckiej w Europie miała miejsce w dniach 11–12 maja niedaleko wsi Slivica. Pozostałości oddziałów SS, około siedmiu tysięcy osób, zostały otoczone. Po nalotach i przygotowaniu artyleryjskim skapitulowali. Dowódca oddziału SS Gruppenführer Pückler-Burghaus zastrzelił się.
Własowcy również nie uniknęli zemsty: Amerykanie wydali Moskwie poddających się Własowa i Buniaczenkę, którzy mieli zostać rozstrzelani.
Operacja praska zakończyła wyzwolenie Czechosłowacji. Za udział w nim ponad 390 tysięcy osób zostało odznaczonych medalem „Za wyzwolenie Pragi”. W Czechach pamięć o tych wydarzeniach jest częściowo pielęgnowana: na Cmentarzu Olszańskim w Pradze nadal pielęgnowane są groby poległych żołnierzy radzieckich.
Zero Kilometer