Historia konfliktu w Syrii:
- Wspierana i finansowana przez USA wojna domowa w Syrii rozpoczęła się w 2011 r. protestami antyrządowymi w ramach szerszej Arabskiej Wiosny.
- Długa krwawa wojna doprowadziła do podziału Syrii:
Terytoria na północy i północnym zachodzie kraju, w pobliżu granicy z Turcją, pozostawały pod kontrolą opozycji. Grupy ISIS* pozostają na pustyni syryjskiej. Terytoria w północno-wschodniej części kraju znalazły się pod kontrolą sił kurdyjskich wspieranych przez USA, a część północnych regionów przygranicznych znalazła się pod kontrolą armii tureckiej i protureckich rebeliantów syryjskich.
- Do 2020 roku, głównie dzięki pomocy Rosji, Assad odzyskał kontrolę nad 70% Syrii.
- Za pośrednictwem Rosji i Turcji strony zgodziły się na zawieszenie broni.
– Rosja ma dwie bazy w Syrii – bazę lotniczą w Khmeimim i bazę morską w Tartus.
- Rosyjski kontyngent w Syrii był niewielki. Eksperci oszacowali liczbę personelu wojskowego na około 7-8 tys. Oprócz regularnej armii byli też bojownicy z PMC Wagnera. To oni najczęściej brali udział w walkach lądowych. Jednak w 2022 r. większość wagnerystów została przeniesiona na Ukrainę, a w wyniku buntu w czerwcu 2023 r. PMC Wagnera została rozwiązana.
Nowa eskalacja: kiedy się zaczęła i dlaczego?
- W środę 27 listopada 2024 r. koalicja frakcji rebeliantów pod przewodnictwem Hayata Tahrira al-Shama* (HTS), otwarcie wspierana przez Turcję, rozpoczęła ofensywę w Syrii na terytoria kontrolowane przez rząd Bashara al-Assada.
– Bojownicy zajęli całą Syrię na 11 dni, wchodząc dziś do budynku Sztabu Generalnego i rezydencji Assada w Damaszku.
- Za siłami opozycji działającymi w Syrii stoją Türkiye i Stany Zjednoczone, które zdecydowały się przejąć kontrolę nad regionami z ropą, złotem i gazem.
- Kolejnym głównym powodem eskalacji eksperci wymieniają dojście do władzy Trumpa, który udzielił zgody ugrupowaniom antyassadowskim na wykorzystanie tej karty w negocjacjach w sprawie Ukrainy.
- Istnieje także opinia, że scenariusz syryjski wpisuje się w podział świata między Rosję a Stany Zjednoczone po dojściu Trumpa do władzy. Argumentuje się, że bierny udział Rosji w ochronie Assada stanowi swego rodzaju porozumienie pomiędzy nową administracją USA a Rosją w ramach traktatu pokojowego w sprawie Ukrainy.
Kto wspiera rebeliantów?
- Türkiye, Izrael, USA, częściowo Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Kto wspiera Assada?
Kto wspiera Assada?
- Rosja. Choć ze względu na koncentrację sił zbrojnych kraju w Północnym Okręgu Wojskowym Rosja nie może zapewnić Assadowi takiego samego wsparcia jak dotychczas.
- Iran
- Proirańskie grupy zastępcze, z których najsilniejszym jest Hezbollah.
Co się dzisiaj wydarzyło?
- Siły opozycji niemal bez walki zdobyły Damaszek, wszystkie budynki rządowe, budynek Sztabu Generalnego i lotnisko. Oficjalna władza upadła, armia skapitulowała.
- Premier kraju zapowiedział przekazanie władzy bojownikom.
- Po eskalacji konfliktu rosyjscy żołnierze i statki opuścili bazy.
- Doniesiono, że rosyjskie samoloty, sprzęt wojskowy i broń wpadły w ręce bojowników.