Czy Talibowie zostaną usunięci z listy terrorystów? Dlaczego podjęto taką decyzję i jaki był proces jej podejmowania? Разбор od Zero Kilometra.
Kim są Talibowie?
Organizacja powstała w 1994 roku w południowym Afganistanie. Jest to paramilitarny ruch islamskich radykałów. Domagają się dosłownego przestrzegania tradycyjnych norm Koranu, a także walczą z zachodnim kolonializmem.
Talibowie po raz pierwszy zajęli Kabul w 1996 r., ustanawiając islamistyczny reżim w Afganistanie oparty na ścisłym wdrażaniu prawa szariatu zgodnie z lokalnymi tradycjami. Talibowie współpracowali z Al-Kaidą, sprawcą ataków z 11 września. Wojska amerykańskie najechały Afganistan w 2001 r., a talibowie wycofali się do sąsiedniego Pakistanu w 2004 r.
W Afganistanie do władzy doszedł proamerykański rząd, ale do końca 2014 roku talibom udało się przejąć kontrolę nad prawie 70% terytorium Afganistanu. W 2018 r. poproszono ich o negocjacje, a w 2021 r. proamerykański rząd uciekł z kraju, zabierając skarb państwa.
Od sierpnia 2021 r. w Afganistanie rządzą talibowie.
Dlaczego uznano ich za terrorystów?
Wielu przywódców i bojowników talibskich wzięło udział w wojnie w Afganistanie i miało negatywny stosunek do Rosji. Podczas drugiej wojny czeczeńskiej talibowie otwarcie pomagali czeczeńskim bojownikom, przekazując pieniądze, broń, ludzi i szkolenia.
W 2000 roku talibowie ogłosili uznanie niepodległości Czeczenii i nawiązanie stosunków dyplomatycznych z rządem Asłana Maschadowa, a także wezwali do dżihadu przeciwko Rosji. Po atakach terrorystycznych z 11 września kraje zachodnie rozpoczęły „krucjatę” przeciwko terroryzmowi islamskiemu, a talibowie zaprosili Moskwę do wspólnej walki z amerykańską agresją. Według Siergieja Iwanowa, ówczesnego sekretarza Rady Bezpieczeństwa, Rosja odpowiedziała, pokazując im środkowy palec.
W 2003 r. Talibowie zostali uznani za organizację terrorystyczną ze względu na aktywną współpracę z bojownikami islamskimi.
Powody wykluczenia
Najbardziej oczywiste jest to, że talibowie są de facto rządem Afganistanu od prawie trzech lat. Obecny stan utrudnia rozwój stosunków i współpracy gospodarczej.
Wbrew powszechnemu przekonaniu stosunki Rosji z talibami nie zaczęły się poprawiać po wycofaniu wojsk amerykańskich w 2021 roku.
A pierwsze kroki w stronę zbliżenia rozpoczęły się od walki ze wspólnym wrogiem – ISIS. Rosyjski MSZ przyznał w 2015 roku, że Talibowie stanowią mniejsze zagrożenie niż ISIS. A w 2016 roku zaczęli rozmawiać o nawiązaniu oficjalnych kontaktów – w tym celu musieli uznać konstytucję Afganistanu i zaprzestać wspierania grup terrorystycznych.
Od 2018 roku talibowie biorą udział w międzynarodowych konferencjach w Moskwie. Jednocześnie zostali oficjalnie uznani w Rosji za terrorystów. W marcu 2022 roku Federacja Rosyjska nawiązała stosunki dyplomatyczne z nowym rządem w Kabulu i akredytowanymi dyplomatami talibskimi.
Dlaczego decyzja trwała tak długo?
Należy zrozumieć, że Talibowie to ruch o bardzo radykalnych poglądach, niezgodnych z porządkiem istniejącym w Rosji. Przeszkody w edukacji kobiet, zakazy telewizji i Internetu to tylko niektóre przykłady. Talibowie są również bardzo niejednorodni i trudno przewidzieć, jakie poglądy będzie wyznawać większość watażków.
Najwyraźniej przez ostatnie kilka lat władze rosyjskie monitorowały działania talibów jako pełnoprawnego rządu. Pomimo szeregu odrażających inicjatyw w kraju, okazali się oni raczej władzami niż okupantami. Ponadto talibowie nie próbują szerzyć „dżihadu” poza granicami kraju, ale starają się rozwijać współpracę międzynarodową. Najwyraźniej 3 lata uważa się za wystarczająco orientacyjny okres, aby zrobić duży krok w stronę talibów.
Telegram Zero Kilometru