9-go Listopada.
ŚWIĘTO POŚWIĘCENIA
KOŚCIOŁA LATERAŃSKIEGO w RZYMIE
Poświęcenie tego Kościoła nastąpiło około 330
W świecie dzisiejszem Kościół Boży obchodzi pamiątkę pierwszego uroczystego poświęcenia kościoła chrześcijańskiego na ziemi, dziś a tym był wspaniały kościół wybudowany w Rzymie przez cesarza Konstantego Wielkiego, na początku IV wieku, w miejscu gdzie był pałac bogatego pana Rzymskiego, nazwiskiem Laterana. Najprzód wzniesiony on został pod wezwaniem Zbawiciela; lecz gdy później, wybudowane przy nim zostały dwie przepyszne kaplice: jedna pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela, druga pod wezwaniem świętego Jana Ewangelisty, więc kościół ten dziś powszechnie znanym jest pod nazwiskiem świętego Jana Laterańskiego w Rzymie.
Od początku świata, ludzie wznosili Ołtarze dla składania na nich ofiar Bogu najwyższemu. Adam, Noe, Abraham i inni Patryarchowie Starego Zakonu, zgromadzali się ze swojemi rodzinami i pokoleniami na miejsca takowe, aby tam Stwórcy wszech rzeczy, oddawać cześć wspólną, publiczną i uroczystą. Abraham wkoło ołtarza który urządził w Bersabei, zasadził las gęsty, aby to miejsce było więcej osamotnione i bardziej pobudzało do skupienia ducha, z jakiem przy obrzędach religijnych znajdować się każdy powinien. Jakób wybudował ołtarz kamienny w Bethel, namaścił go pobłogosławionymi olejami, poświęcając Panu, i miejsce to nazwał Domem Bożym. Wiadomo z jaką nadzwyczajną wspaniałością odbył Salomon, poświęcenie Bogu ojców swoich wspaniałej świątyni, którą wybudował był w Jerozolimie. Obrzędy te trwały tydzień cały. Złożono wtedy Panu Bogu w ofierze dwadzieścia dwa tysiące wołów, i sto dwadzieścia tysięcy baranów. Wreszcie sam i poganie wszędzie wznosili świątynie dla swoich fałszywych bożyszcz, i słusznie jeden z ich wielkich mędrców pisał: „Podróżując po różnych krajach, n apotkasz miasta bez murów któreby je otaczały, bez ludzi uczonych, bez królów, bez szkół i teatrów, lecz ani jednego nie napotkasz bez świątyni."
Owóż, przez lat przeszło trzysta po przyjściu Chrystusa Pana i założeniu Jego Boskiej religii na ziemi, chrześcijanie pozbawieni byli kościołów, właściwie tak nazwanych. Wznosić ich w żaden sposób nie mogli, gdyż wyroki cesarskie zakazywały tego najsurowiej, i gdyby byli ośmielili się to uczynić, wnet
zawziętość pogańska byłaby te święte budynki porozwalała. Przez cały więc ten czas, a tak długi, wierni chcąc uczestniczyć w świętych tajemnicach i obrzędach, musieli zapuszczać się w głębokie, ciemne i ciasne pieczary, zwane katakumbami, albo w największej tajemnicy, zgromadzać się do domów prywatnych na modlitwę, co wszystko, z ciągłem i wielkiem, połączone było niebezpieczeństwem. Dopiero około roku Pańskiego 304, doczekali się wyznawcy Chrystusowi możności w znoszenia kościołów jawnie i publicznie, a to wtedy gdy cesarz Konstantyn Wielki, zostawszy chrześcijaninem, wydał rozkaz aby wszędzie budowano świątynie Bogu prawdziwemu.
Lecz aby do tego tem skuteczniej wszystkich zachęcić i dogodzić własnej pobożności, sam ten święty Cesarz dał pierwszy przykład. W tym celu, w miejscu gdzie stał wówczas najprzepyszniejszy pałac, będący dawniej własnością patrycyusza Laterana, a wtedy należał do Fausty żony Konstantyna, wybudował on wspaniały kościół, którego-to właśnie pamiątka poświęcenia, dziś się obchodzi. Odbył ją z wielką uroczystością Papież święty Sylwester, i wtedy wydał po stanowienie, że odtąd Ofiara Mszy świętej sprawować się powinna na ołtarzach kamiennych. Umieścił w tymże kościele, ołtarz przechowywany w Rzymie, na którym jeszcze święci Apostołowie Piotr i Paweł odprawiali Mszę świętą, w czasie prześladowania. Dla tego też ołtarz ten był i pozostał drewnianym, a -tenże święty Sylwester obwarował, że na nim sam i tylko Papieże mogą odprawiać Mszę świętą; co się po dziś dzień zachowuje.
Postanowiono zaś uroczystą pamiątkę tego poświęcenia obchodzić w całym Kościele Bożym, gdyż Bazylika świętego Jana Laterańskiego, nie uważa się jako kościół tylko miasta Rzymu, lecz jako Kościół Matka wszystkich kościołów jakie są na świecie, jako główmy kościół wszystkich zostających w jedności ze stolicą Apostolską. I dla tego nad drzwiami głównego wchodu do tej Katedry całego Chrześcijaństwa jest napis: „Matka i głowa wszystkich kościołów". Jest więc ta Bazylika dla każdego chrześcijanina, jeszcze bardziej jego kościołem niż jego kościół parafialny, lub katedra Dyecezyalna: bo chrześcijanin może zmienić swoję parafią i swoję dyecezyą, a nie może chcąc pozostać katolikiem, odłączyć się od Stolicy Papiezkiej, którą ten kościół przedstawia. Słusznie też święty Piotr Damian, Doktor kościoła powiada: „Kościół świętego Jana Lateraneńskiego, jak był wyniesiony pod wezwaniem Zbawiciela który jest Głową wszystkich wybranych, tak jest głową, matką i koroną kościołów świata całego. Jest on jakby szczytem całej religii katolickiej, i, że tak powiem, Kościołem wszystkich kościołów, miejscem najświętsze m ze wszystkich miejsc świętych"
Gdy więc w każdej Dyecezyi, w każdej Parafii, dzień poświęcenia kościoła parafialnego lub katedry Dyecezyalnej, obchodzi się uroczyście, jakże tem słuszniej, w całem chrześcijaństwie, wspólnie a z wielką pobożnością, obchodzić powinniśmy pamiątkę poświęcenia tej Papiezkiej Katedry, w której jednoczą się w sobie kościoły świata całego, i która przez to, jedność katolicką w sobie przedstawia i utrwala.
Bazylika ta, kilkakrotnie wielkiemu popadała zniszczeniu, już-to wskutek pożarów, już napadów ludów barbarzyńskich, albo trzęsień ziemi, lecz Papieże odbudowywali ją zawsze jak najstaranniej i najwspanialej. W roku Pańskim 1726 Bonifacy VIII, uroczyście poświęcił ją na nowo, a dzień dzisiejszy, na obchodzenie tej pamiątki w całym Kościele, wyznaczył.
POŻYTEK DUCHOWNY.
Obchodząc dziś pamiątkę pierwszego uroczystego poświęcenia kościoła katolickiego na świecie, dziękuj z całego serca Panu Bogu, że żyjesz w czasach i miejscach, gdzie masz szczęście widzieć wzniesione domy Boże. Przytem postanów nawiedzać je jak najczęściej, a zachowywać się w nich z tem najgłębszem uszanowaniem, z jakiem być powinieneś w tych niebieskich przybytkach.
MODLITWA (Kościelna).
Boże! który nam corocznie ponawiasz pamiątkę
poświęcenia tej najpierwszej w świecie
wzniesionej na cześć Twoję świątyni,
i dałeś nam doczekać dnia dzisiejszego dla
jej obchodzenia; wysłuchaj prośby ludu Twojego i spraw,
aby ktokolwiek wejdzie do kościoła
Twojego dla błagania Cię o Twoje
dobrodziejstwa, miał pociechę otrzymania
wszystkiego o co Cię prosi. Przez Pana naszego
i t. d.
Na tę intencyą: Zdrowaś Marya.