Ofiara w ogólności
Wszystkie akty i uczucia, dotyczące naszej religii, a więc czy to będą akty uwielbienia, dziękczynienia, prośby, czy też pojednania — znajdują swój właściwy wyraz w ofierze Mszy św.
Żeby jednak dać jasne pojęcie tej wielkiej ofiary, musimy się zastanowić, co rozumiemy pod mianem ofiary i na czym polega istota jej prawdziwości.
Ofiara (sacrificium) w ścisłym tego słowa znaczeniu jest to:dar widzialny zewnętrzny, który składamy i uiszczamy w tym celu, aby uznać najwyższy Majestat Boży i całą naszą zależność oraz poddaństwo wobec tego Majestatu!
Wyjaśnimy to pokrótce.
a) Dar widzialny: Jest on potrzebny do ofiary, gdyż ona musi odpowiadać celowi swemu. Dla niej zaś najwięcej odpowiada to co jest najdroższe dla Boga w całym świecie widzialnym, a więc życie ludzkie. Stąd Chrystus ofiarował Swe życie dla odkupienia świata!
Stwórca jednak nie chciał, aby życie ludzkie było niszczone. Dowodem tego to ofiara Abrahama. Oto co mówi Pismo św. (Rodz .22,1-2) :Kusił Bóg Abrahama i rzekł do niego: Weźmij Syna twego jednorodzonego, a idź do ziemi widzenia:a tam go ofiarujesz na całopalenie... A gdy Abraham bez chwili wahania spełnić chciał wolę Bożą i porwał miecz, aby syna zabić i ofiarować anioł Pański przeszkodził mu dając w zamian syna baranka na całopalenie. Od tego czasu człowiek w Starym Testamencie składał ofiary zastępcze, tj. w zamian siebie, istoty żyjące jak :baranki, cielęta, gołębie, lub nieżyjące jak: chleb,
wino, oliwę, sól, kadzidło. Dary te oczywiście musiały być nieskazitelne czyli bez zmazy „Wszystko bowiem, co jest najlepsze należy Bogu oddawać“(Św. Tomasz z Akwinu).
b) Składamy i niszczymy...Zniszczenie ofiary miało za zadanie zaznaczyć symbolicznie, że właśnie Bóg jest najwyższym Panem wszechrzeczy, a człowiek zupełnie odeń zależny i jako taki gotów jest Mu w każdej chwili życie swe poświęcić.
Bóg bowiem jest praźródłem, z którego wszystko ma swój początek i do którego zdąża, jako do celu ostatecznego, według słów Apostoła Narodów: „Aby Bógbył wszystko we wszystkich“. Nie może się więc winny sposób i bardziej odpowiedni uwydatnić zależność człowieka od Boga — jak przez zniszczenie przedmiot u widzialnego.
c) Aby uznać majestat Boży przez najwyższe jego uwielbienie!
To jest główny cel ofiary,z którym łączy się w naturalny sposób dziękczynienie i prośba. Przecież uwielbiamy Boga, jako najwyższego dawcę wszelkich dobrodziejstw i błagamy Go o nowe łaski. Co więcej: ofiara posiada też wybitny charakter pojednania i Składa się bowiem ofiarę, aby przebłagać Boga za grzechy i odwrócić kary jakie one za sobą pociągają.
Jest to moment nader ważny — gdyż wchodzi tu w grę i upadek człowieka i przebłaganie zagniewanego Boga, oraz poruszenie Jego miłosierdzia z powodu upadków ludzkich, za pomocą żalem ofiary mógł człowiek ubłagać i uprosić Boga, a czując się biednym oraz niegodnym grzesznikiem —mógł też zostać wysłuchanym. Trafna jest tu uwaga św. Tomasza z Akw:" „Najwięcej człowiek jest obowiązany Boga z powodu Jego Majestatu, dalej z powodu popełnionego grzechu, wreszcie z powodu dobrodziejstw tak otrzymanych już lub też spodziewanych". Tak też stwierdza uroczyście Sobór Trydencki.
Są jednak tu pewne momenty, które należy koniecznie nadmienić dla całokształtu rzeczy.Przede wszystkim trzeba pamiętać, że o ile ofiara jest częścią składową publicznego kultu — musi być ustanowioną przez jakiś potężny autorytet. Toteż obrzęd ofiarny w Starym Test. został określony nawet w najdrobniejszym szczególe przez samego Boga; w Nowym zaś co do istotnych elementów, jeśli chodzi o fundamentalną i centralną ofiarę Mszy św., ułożony został bezpośrednio przez samego Mistrza Jezusa Chrystusa.
Dalej! Nie można uważać tej ważnej okoliczności, że Ofiara, jako akt kultu musi być i to wyłącznie odprawiana przez kapłana a nie kogokolwiek. Dlaczego?
Bo Ofiara i Kapłaństwo są złączone nierozdzielnie ze sobą. Niema Ofiary bez kapłana, a kapłana bez Ofiary. A zatem tylko ten, co posiada godność kapłańską, może wystąpić, jako pośrednik między zagniewanym Bogiem a grzesznym człowiekiem. „Albowiem każdy najwyższy kapłan z ludzi wzięty, dla ludzi bywa postawiony w tym, co do Boga należy: ,,aby ofiarował dary i ofiary za grzechy"(Żyd.5,1).
W końcu, jeśli weźmiemy pod uwag ęOfiarę i Kapłaństwo —to musi być i święte miejsce dla sprawowania kultu. Miejscem tym — to ołtarz. Gdzie bowiem Ofiara i kapłan się znajdują tam jest i ołtarz!
Z tego, cośmy powiedzieli, wynika: a) że Ofiara jest najdoskonalszym aktem religii i b) że Ofiara wzięta w powyższym znaczeniu — należy się tylko Bogu a przez Niego, żadne mu zgoła stworzeniu.
A zatem jasną jest rzeczą ,że Bogu jedynie składać się winno ofiary —najpierw, aby uznać Jego Majestat, aby Mu podziękować za dobrodziejstwa — wyprosić nowe łaski — oraz odwrócić od nas karzącą rękę Jego sprawiedliwości.
O.Piotr
Róża Duchowna - R.38 Miesiąc Styczeń 1939, str. 25-27